Genderidentiteit als construct

"Genderidentiteit" is een woord dat zichzelf presenteert als een biologische gegevenheid maar functioneert als een filosofisch postulaat. Officiële definities omschrijven het als "een diepgevoelde innerlijke ervaring van het eigen geslacht, die overeen kan komen met of verschillen van het bij de geboorte toegewezen geslacht". Iedere zin daarin schuift de bewijslast verder weg.

"Diepgevoelde innerlijke ervaring" — dat is geen meetbare grootheid, dat is een gevoel. "Eigen geslacht" — dat zou biologisch zijn, maar de definitie maakt het juist losgekoppeld van biologie. "Toegewezen bij de geboorte" — een retorische zet die suggereert dat geslacht een keuze van de verloskundige is. De definitie veronderstelt wat ze beweert: dat er een innerlijk gender is, los van het lichaam, en dat dit gender de echte categorie is.

Onfalsifieerbaarheid

Karl Popper omschreef wetenschappelijke uitspraken als uitspraken die in principe falsifieerbaar zijn — er moet een waarneming denkbaar zijn die de uitspraak onderuit zou halen. Geen enkele waarneming kan de claim "ik ben een vrouw in een mannenlichaam" falsificeren, omdat de claim per definitie onverifieerbaar is door derden. Dat maakt haar geen leugen — maar wel geen wetenschappelijke uitspraak.

De circulaire verdediging

Wie het concept bevraagt, krijgt het verwijt dat hij "de identiteit niet erkent". Maar het bevragen van een claim is het tegenovergestelde van het uitwissen van een persoon. Mensen bestaan. Hun gevoelens bestaan. Maar uit het bestaan van een gevoel volgt niet de waarheid van een metafysische theorie. Dat een persoon zich vrouw voelt, bewijst niet dat hij een vrouw is — alleen dat hij dat gevoel heeft.

Genderidentiteit is een nuttig concept voor wie haar gelooft. Maar voor een rechtssysteem, een medisch protocol of een wetenschappelijk onderzoek is een concept dat zichzelf bewijst onbruikbaar. Wat de Nederlandse beleidstaal als "feit" presenteert, is filosofisch gezien een geloofsartikel.