De zwijgende meerderheid

Een peiling waarin gevraagd wordt of mensen "transgenders accepteren" levert vrijwel altijd een hoge instemming. Een peiling waarin gevraagd wordt of biologische mannen mogen meedoen in vrouwencompetities, in vrouwenkleedkamers, in vrouwenopvang, levert een vrijwel even hoge afwijzing. Het verschil zit in de vraag.

EenVandaag (2023) vond dat 71 procent van de Nederlanders biologisch geslacht de doorslag wil laten geven bij sport, 64 procent bij kleedkamers, 58 procent bij gevangeniscellen. Eerder, in 2018, had hetzelfde panel hoog gescoord op de algemene vraag of "transrechten belangrijk zijn". Beide antwoorden zijn van dezelfde mensen.

Spiral of silence

Elisabeth Noelle-Neumann beschreef in de jaren zeventig de "spiraal van zwijgen": wie meent dat zijn opvatting in de minderheid is — terecht of niet — gaat zwijgen, waardoor de werkelijke minderheidspositie dominanter lijkt, waardoor nog meer mensen gaan zwijgen. Op het Nederlandse genderdossier is dat mechanisme klassiek werkzaam. In de pers, op werkvloeren, in onderwijsteams: een vermoeden van isolatie weerhoudt mensen ervan een opvatting te uiten die hun buurman waarschijnlijk deelt.

Wat betekent het politiek

Politici die zich op de "voortschrijdende publieke opinie" beroepen wanneer zij wetgeving voorstellen — zelf-id, vrije geslachtsregistratie, schoolprogramma's — bouwen op een opinie die in werkelijkheid alleen op het algemene niveau bestaat. Op het concrete niveau, daar waar het beleid mensen feitelijk raakt, is er geen mandaat. Dat is geen reden om mensen niet te beschermen tegen discriminatie. Het is wel reden om beleid niet te maken op basis van een mediagestuurd misverstand.